Money for Money
เทพ รุ่งธนาภิรมย์ : เรื่อง
จีรพงษ์ ศรนคร : ภาพประกอบ
Shareholderีs Meeting:Rights & Opportunity

ไปประชุมผู้ถือหุ้นในช่วงเดือนเมษายนของทุกปี บริษัทจดทะเบียนส่วนใหญ่จะจัด กิจกรรมสำคัญมากอย่างหนึ่ง
นั่นคือการประชุมผู้ถือหุ้นในฐานะนักลงทุน
การได้เข้าร่วมประชุมผู้ถือหุ้น เป็นสิทธิพิเศษและสำคัญยิ่ง
แต่ทำไมคนส่วนมากจึงยอมทิ้งสิทธินี้ ?
คิดว่าน่าจะมาจาก 2 สาเหตุใหญ่ๆ
เรื่องเวลา และ เรื่องความเข้าใจ
สำหรับเรื่องเวลา คงจะเป็นปัญหาใหญ่ของนักลงทุนที่ต้องทำงานประจำ ไม่สามารถปลีกตัวไปเข้าร่วมประชุม เพราะมักจะนัดกันในวันธรรมดา
แต่ก็ยังมีทางออกครับ เพราะนักลงทุนสามารถมอบฉันทะให้คนอื่นไป ประชุมแทนได้
เห็นมั้ยครับ? แม้จะไปด้วยตนเองไม่ได้ ก็ยังสามารถรักษาสิทธิสำคัญ นี้ได้ ด้วยการให้คนอื่นไปแทน
ส่วนเรื่องความเข้าใจนั้น เป็นเรื่องต้องคุยต่อ
หลายๆ คน มีเวลา แต่ไม่ไปประชุมเพราะเห็นว่าไม่สำคัญ ถือหุ้นเพียง เล็กน้อย
ถ้าไป ก็ไม่ทราบจะถามอะไร นอกจากไปนั่งฟังเฉยๆ ได้ของชำร่วยติดไม้ติดมือมาบ้าง
ความจริงแล้ว การประชุมผู้ถือหุ้น ให้อะไรมากกว่าที่คนส่วนใหญ่จะคาดคิด
จากประสบการณ์ที่ได้เข้าร่วมประชุมผู้ถือหุ้นมาหลายสิบบริษัท พบว่า ได้ประโยชน์มาก
แต่ผมค้นพบว่าถ้าจะให้ดี ต้องเตรียมตัวทำการบ้านให้ดีก่อน
เอกสารที่ได้รับจะมี 3 ชนิดด้วยกัน
1. จดหมายและวาระการประชุม
2. รายงานการประชุมผู้ถือหุ้นครั้งก่อน
3. รายงานประจำปี
ศึกษาให้ดี จะช่วยให้การซักถามเข้าประเด็น ได้ประโยชน์ด้วยกันทุกฝ่าย
วาระการประชุม ส่วนมากจะคล้ายกัน เริ่มต้นจาก วาระรับรองรายงาน ครั้งก่อน ถ้าเคยประชุม อ่านแล้วเห็นว่าไม่ถูกต้อง ก็สามารถทักท้วงขอให้ แก้ไขได้
วาระที่สองและสาม ค่อนข้างจะเกี่ยวข้องกัน คือ การรายงานผลการ ดำเนินงานของคณะกรรมการและการรับรองงบการเงิน
ตรงนี้ ผมได้ใช้ประโยชน์จากรายงานประจำปีเต็มที่เลย คำถามที่ผมมักจะถามคือ
l ทำไมยอดขายปีนี้จึงลดลงจากปีก่อน?
2 ทำไมต้นทุนขายจึงสูงขึ้น เช่นจาก 78 เปอร์เซ็นต์ เป็น 80 เปอร์เซ็นต์?
3 ทำไม S&A จึงสูงขึ้น เช่นจาก 11.5 เปอร์เซ็นต์ เป็น 14 เปอร์เซ็นต์
4 ทำไมสินค้าจึงเพิ่มสูงขึ้นมาก เป็นเพราะขายไม่ดีใช่ไหม?
5 ทำไมลูกหนี้จึงเพิ่มมากขึ้น?
6 ทำไมลูกหนี้ที่ค้างนาน เช่น เกิน 180 วัน จึงเพิ่มขึ้น? มีปัญหา การเรียกเงินหรือไม่ ?
คำถามเหล่านี้ แม้จะดูพื้นๆ แต่ก็สำคัญมาก ทำให้ฝ่ายบริหารและคณะกรรมการ ตระหนักว่า ผู้ถือหุ้นมีความสนใจการดำเนินงานของกิจการ อยากเห็นการทำกำไรที่มีประสิทธิภาพสูง
ผมเองได้สังเกตเห็นว่า บริษัทขายน้ำผลไม้บรรจุกล่องแห่งหนึ่ง ได้มี การคุม S&A ไว้ค่อนข้างดี หลังจากที่ผมได้เคยถามฝ่ายบริหารในที่ประชุมผู้ถือหุ้นไว้แล้วครั้งหนึ่ง คราวนี้ พอยอดขายเพิ่มขึ้น แต่ S&A เพิ่ม ขึ้นช้ากว่า กำไรของบริษัทก็ดีขึ้นอย่างน่าทึ่ง ส่งผลให้ราคาหุ้นขึ้นตามไปด้วย
อีกแห่งหนึ่ง เป็นธุรกิจสาธารณูปโภค ผมเคยถามเกี่ยวกับค่าดอกเบี้ย จ่าย ว่าอยู่ในเกณฑ์สูง เมื่อเทียบกับภาวะตลาด ฝ่ายบริหารจะมีนโยบาย ออกพันธบัตร อัตราดอกเบี้ยถูกกว่า มาทดแทนได้หรือไม่?
ไม่ช้าไม่นาน มีข่าวในหนังสือพิมพ์ว่าทางบริษัทได้รับการลดดอกเบี้ย จากเจ้าหนี้ไปถึง 1/2 เปอร์เซ็นต์ต่อปี สามารถลดดอกเบี้ยจ่ายลง กำไรก็ เลยสูงขึ้นแม้แต่เรื่องเงินปันผล ก็ถามได้ครับ
l ทำไมปีนี้ อัตราการจ่ายจึงน้อยลง?
2 ปีหน้าจะมีนโยบายการจ่ายอย่างไร?
ที่สำคัญ คือ ขอให้ใช้วาจาสุภาพและให้เกียรติต่อที่ประชุม
ผมไม่เห็นด้วยอย่างยิ่ง ถ้ามีการใช้โอกาสแบบนี้ ก่อให้เกิดความ ตึงเครียดซึ่งผมได้ข่าวว่ามีบ้างในบางแห่ง
ที่ถูกต้อง การประชุมผู้ถือหุ้น จะต้องเป็นไปอย่างสร้างสรรค์ เพื่อให้ ผลงานของบริษัทดีขึ้น
นอกจากนี้นะครับ การไปร่วมประชุม ทำให้ผมได้เห็นหน้าค่าตาของ คณะกรรมการและผู้บริหาร เป็นโอกาสให้ผมได้ศึกษาโหงวเฮ้งของแม่ทัพ นายกอง ที่ทำงานในกิจการที่ผมได้ร่วมลงทุนไว้ ซึ่งโดยปกติแล้วยากที่จะได้พบ
อีกอย่างที่ผมชอบมาก คือ การได้ฟังคำถามจากผู้ถือหุ้นคนอื่นๆ ด้วย ทำให้ได้รับข้อมูลต่างๆ เพิ่มเติม
และสุดท้าย ก่อนที่จะเลิกประชุม
ท่านประธานบางคนก็ขอให้ CEO พูดถึงแนวโน้มในปีปัจจุบัน เป็น ของแถม แต่ไม่ได้บอกว่ากำไรสุทธิจะเป็นเท่าใดนะครับ! เสี่ยงครับ เพราะเดี๋ยวจะถูก ก.ล.ต. หาว่าชี้นำ
พอจบแล้ว จะพูดคุยแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับผู้ถือหุ้นคนอื่นก็ทำได้ เป็นการเสริมมุมมอง หรือปะเหมาะ อาจจะขอทางฝ่ายบริหารเข้าเยี่ยมชม กิจการต่อไปเลย ก็ยิ่งดี
ในการไปร่วมประชุมกับบริษัทที่ทำธุรกิจสื่อสิ่งพิมพ์แห่งหนึ่ง พอเลิก ประชุม ผมและผู้ถือหุ้นกลุ่มหนึ่งก็ขออนุญาตลงไปดูเครื่องพิมพ์ชุดใหม่ ที่เพิ่งมาติดตั้งแทนชุดเก่า
ดูแล้ว ได้ไอเดียเลยครับ คนคุมบอกว่าเครื่องใหม่ มีกำลังการผลิตสูง กว่าเดิม 60 เปอร์เซ็นต์
ผลหรือครับ? กลับมาผมก็สั่งซื้อหุ้นเพิ่มขึ้น
สบายไปเลยครับ ราคาหุ้นตัวนี้สูงขึ้นจากตอนประชุมเกือบ 100 เปอร์เซ็นต์!
แล้วอย่างนี้ ไม่ไปประชุมจะทนไหวหรือครับ?