Legal Clinic
ชัยยง อัชฌานนท์ : เรื่อง
A Friend in Need Is a Friend Indeed ภัยจากการไว้ใจคนอื่น

Legal Clinic ฉบับนี้จะขอตอบปัญหาของท่านผู้อ่านที่ใช้นามว่า "สมจิต" ซึ่งเป็นปัญหาที่อาจเป็นประโยชน์ต่อผู้อ่านท่านอื่นๆ ด้วย จึงขอนำมาลงเพื่อเผยแพร่ให้ทราบโดยทั่วกัน
คุณสมจิตถามมาว่า ดิฉันได้รับจดหมายจากทนายความของ ธนาคารแห่งหนึ่ง บอกว่าจะฟ้องดิฉันในฐานะจำเลยร่วม คือว่าเมื่อสองปีที่ แล้ว น้องที่ทำงานคนหนึ่งมาขอความช่วยเหลือ ให้ช่วยค้ำประกันเงินกู้ ซึ่ง เขาบอกว่าที่กู้เงินนี่ก็เพื่อไปใช้หนี้ให้แม่ ซึ่งยืมมาจากนายทุนหน้าเลือดข้าง บ้าน ดิฉันเห็นว่าเงินไม่มากนัก แค่สองหมื่น แล้วน้องเขาก็ดูนิสัยดี สงบ เสงี่ยมเรียบร้อย ดิฉันก็เลยใจอ่อน เซ็นชื่อค้ำประกันให้น้องไป ก็ไม่มีปัญหาอะไร จนกระทั่งเมื่อสองเดือนก่อน น้องเขาก็มาลา บอกว่าจะกลับไปแต่งงานที่บ้านเกิด ดิฉันก็อวยพรให้มีความสุขไปตามธรรมเนียม ไม่ได้เอะใจแต่ อย่างไร แล้ววันดีคืนดี น้องเขาก็ทำแสบเข้าไปถึงทรวง เนื่องจากเบี้ยวหนี้ ธนาคาร เขาก็เลยมาฟ้องดิฉันที่เป็นผู้ค้ำประกันในฐานะจำเลยร่วม
ที่อยากถามอาจารย์คือ ดิฉันควรจะทำอย่างไร ต้องติดตาราง ต้องใช้หนี้ แทนเขาไหมคะ ส่วนเรื่องที่สอง เพื่อนเขาฝากถามว่า สำเนาบัตรประจำตัวประชาชนที่ช่วงนี้ย้ำนักย้ำหนา แถมยังขู่อีกด้วย ว่าเวลาเซ็นชื่อรับรองสำเนา ต้องระบุในแต่ละครั้งว่า สำเนานี้ใช้เพื่อกิจการใด เพราะไม่อย่างนั้น อาจมีคนเอา ไปใช้กู้ยืมหรือซื้อมือถือ เขาทำได้จริงหรือเปล่า และถ้าเกิดมีคนทำอย่างนั้นขึ้นมาเราจะทำอย่างไรดีล่ะค่ะ
เรื่องการค้ำประกัน ที่คุณสมจิตประสบอยู่นี้เป็นปัญหาที่ท่านผู้อ่าน หลายท่านคงเคยประสบ เมื่อมีคน มาขอร้องให้ช่วยเป็นผู้ค้ำประกันบางครั้งก็อาจจะปฏิเสธได้ แต่บางครั้งก็คงกระอักกระอ่วนและปฏิเสธไม่ลง สุดท้ายจำใจเซ็นค้ำประกันให้ ก็จะเข้าตำรา “เนื้อไม่ได้กิน หนังไม่ได้รอง นั่งเอากระดูก มาแขวนคอ”
การค้ำประกัน คือการที่ผู้ทำสัญญาค้ำประกันให้คำรับรองแก่เจ้าหนี้ว่า หากลูกหนี้ไม่ยอมชำระหนี้แก่ เจ้าหนี้ ผู้ค้ำประกันจะขอชำระหนี้แทน ซึ่งอาจเป็นกรณีที่เจ้าหนี้จะต้องเรียกให้ลูกหนี้ชำระหนี้ก่อน หากลูกหนี้ไม่สามารถชำระหนี้ได้ เจ้าหนี้จึงมีสิทธิมาเรียกให้ผู้ค้ำประกันชำระหนี้ หรืออาจเป็นกรณีที่สัญญาบังคับให้ผู้ค้ำประกันจะต้องร่วมกันกับลูกหนี้ในการชำระหนี้แก่เจ้าหนี้ก็ได้
ในกรณี ที่ท่านผู้อ่านมีความจำเป็นต้องไปเซ็นสัญญาค้ำประกันตามที่ถูกร้องขอ Legal Clinic ขอแนะนำว่า ก่อนเซ็นสัญญาจะต้องอ่านเนื้อหาของสัญญาโดยละเอียดเพื่อทราบถึงความผูกพันของผู้ค้ำประกันที่มีต่อเจ้าหนี้ตามสัญญา ไม่ควรเซ็นสัญญาค้ำประกันชนิดที่เป็นแบบฟอร์มและยังไม่ได้กรอกรายละเอียด ที่สำคัญ จะต้องขอให้ระบุวงเงินการค้ำประกัน ให้ชัดเจนเพื่อจะได้ทราบว่าผู้ค้ำประกันมีภาระผูกพันเท่าไร เพราะสัญญาค้ำประกันประเภทที่ไม่ระบุวงเงิน จะมีผลให้ผู้ค้ำประกันต้องรับผิดชอบร่วมกับลูกหนี้โดยไม่จำกัดวงเงิน ซึ่งอาจถึงขั้นทำให้ผู้ค้ำประกันหมดเนื้อหมดตัวไปพร้อมกับลูกหนี้ก็ได้
ความรับผิดของผู้ค้ำประกัน เกิดขึ้นเมื่อลูกหนี้ผิดสัญญา ไม่ชำระหนี้แก่เจ้าหนี้ จึงจะเป็นเหตุให้เจ้าหนี้ สามารถมาใช้สิทธิเรียกร้องกับลูกหนี้ และผู้ค้ำประกันให้ชำระหนี้ ดังนั้น ความรับผิดของผู้ค้ำประกัน จึงเป็นเรื่องแพ่งที่จะต้องชำระหนี้แก่เจ้าหนี้ตามสัญญาค้ำประกัน ไม่ใช่ความรับผิดอาญาจึงไม่มี เรื่องคุกตะรางมาเกี่ยวข้องกับผู้ค้ำประกันตามที่คุณสมจิตกังวลอยู่แต่อย่างใด
เมื่อเจ้าหนี้เรียกร้องให้ผู้ค้ำประกันร่วมกับลูกหนี้ชำระหนี้แล้ว ถือว่า ผู้ค้ำประกันตกอยู่ในฐานะเป็นลูกหนี้ ด้วยคนหนึ่งที่จะต้องรับผิดชอบ ตามสัญญาค้ำประกัน หากคุณสมจิตตกอยู่ในฐานะนี้ซึ่งจะต้องรับผิด ตามสัญญาค้ำประกัน ก็ควรไปเจรจาทำความตกลงกับเจ้าหนี้ เพื่อขอลดหย่อนผ่อนผันในการชำระหนี้ หากตกลงกันได้ ก็ขอให้ปฏิบัติตามข้อตกลง ในกรณีที่ตกลงกันไม่ได้ เจ้าหนี้ก็อาจฟ้องคดีแพ่งเรียก ให้ชำระหนี้ ซึ่งอาจทำความตกลงกันในชั้นศาลก็ได้
เมื่อถึงที่สุดแล้ว ถ้าผู้ค้ำประกันได้ชำระหนี้ให้แก่เจ้าหนี้แทนลูกหนี้ ไปเท่าไร ขอให้ผู้ค้ำประกันขอ
หลักฐานการชำระหนี้จากเจ้าหนี้ไว้เป็นหลักฐาน ซึ่งผู้ค้ำประกันสามารถนำหลักฐานนี้ไปเรียกให้ลูกหนี้ ชำระหนี้แก่ผู้ค้ำประกันได้อีกทอดหนึ่ง
สำหรับคำถามเรื่องที่ 2 การเขียนกำกับบนสำเนาบัตรประชาชน และสำเนาทะเบียนบ้านว่าได้มอบ
เอกสารดังกล่าวไปเพื่อใช้ในกิจการใดนั้น เป็นเรื่องที่จำเป็นและสำคัญอย่างยิ่งที่จะต้องทำ เพราะหากเจ้าของสำเนาบัตรประชาชนและสำเนาทะเบียนบ้านได้เซ็นชื่อรับรองไว้ในสำเนา โดยไม่เขียน
กำกับว่าเพื่อใช้ในกิจการใด เท่ากับเป็นการเซ็นเอกสาร ลอย หากสำเนาเอกสารดังกล่าวตกไปอยู่ใน มือมิจฉาชีพ คนร้ายอาจนำไปปลอมแปลงแอบอ้างใช้ในกิจการหลายๆ อย่างตามที่คุณสมจิตถามมาได้
Legal Clinic ขอแนะนำว่า ทุกครั้งที่ท่านผู้อ่านจะต้องมอบสำเนาบัตรประชาชนและสำเนาทะเบียน บ้านไปใช้ในกิจการใดก็แล้วแต่ ขอให้ เจ้าของเอกสารเขียนระบุให้ชัดเจนว่า ได้มอบให้เพื่อใช้ในกิจการใด เพื่อเป็นการป้องกันไม่ให้มิจฉาชีพลักลอบนำเอกสารดังกล่าวไปใช้ในกิจการอื่น ซึ่งอาจทำให้เจ้าของ เอกสารต้องเดือดร้อนเพราะถูกกล่าวหาว่ามีหนี้สินค้างชำระ กว่าจะแก้ตัวหลุดมาได้ก็คงต้องเหน็ดเหนื่อย เสียเวลา เสียเงิน ทอง และที่สำคัญ เสียความรู้สึกเป็นอย่างมาก
พบกันใหม่ฉบับหน้าครับ