“You can’t always get what you want but you just might find you get what you need.”

“(แม้) ไม่ได้สิ่งที่ต้องการเสมอไป แต่อย่างน้อยก็น่าจะรู้ว่าอะไรจำเป็นกับชีวิต”

นี่คือคำรมที่คมคายเอามากๆของคุณปู่มิค แจ็กเกอร์ (Mick Jagger) แห่ง The Rolling Stones ซึ่งผมคิดว่าเป็นหัวใจหลักของการบริหารจัดการด้านการเงินของเราทุกคน บ่อยครั้งเราเสียเวลาและเสียเงินไปเปล่าๆ บางทีก็เข้าข่ายที่โบราณว่าเสียน้อยเสียยากเสียมากเสียง่าย ก็เพราะเราใช้จ่ายเงินไปกับสิ่งที่เป็นเพียงความต้องการ (ไม่มี ไม่ใช้ก็ได้) แต่กลับไม่ได้เตรียมพร้อมสำหรับสิ่งที่จำเป็น (ไม่มีไม่ใช้ ไม่ทำไม่ได้)

นอกจากนี้ความเสียหายที่เกิดขึ้นกับเวลาและเงินของเรายังอาจเกิดเพราะนิสัย (ถาวร) ของเราที่ (มัก) อยากได้ (เงิน) แต่กลัวที่จะเสี่ยง

ดังนั้น หากคุณคิดจะวางแผนบริหารการเงินส่วนบุคคล คุณควรเริ่มต้นคิดถึงสิ่งต่างๆ ต่อไปนี้ เพื่อแผนการของคุณจะได้ดำเนินไปอย่างมีประสิทธิภาพ

ชีวิตต้องมีเป้าหมาย

เราส่วนมากไม่ให้ความสำคัญกับการจัดการด้านการเงิน ไม่เพียงแต่จะบอกไม่ได้ว่าเป้าหมายทางการเงินที่สำคัญที่สุด คืออะไรเท่านั้น แต่เรายังใช้เงินเป็นวันๆ ไปตามความ ต้องการรายวันอีกด้วย

ไม่ผิดแต่ออกจะประมาทไปสักนิด เสี่ยงอยู่สักหน่อยนะครับ เพราะเราไม่รู้ว่าในวันข้างหน้าจะเกิดอะไรขึ้นบ้างและแม้จะมีเป้าหมายที่ชัดเจนอยู่แล้ว แต่ก็มีโอกาสอยู่มากที่ เป้าหมาย (ที่มากกว่าหนึ่ง) อาจขัดกัน (บ้าง) หรือมีเรื่อง บางเรื่องเข้ามาเบียดบังเวลาและเงินไปได้ (บ้าง) ตัวอย่าง เช่น เราต้องดึงเงินออมจากทุนการศึกษาของลูกมาใช้เป็น ค่าเรียนเปียโนตามที่แกเรียกร้อง หรือเราต้องเพิ่มเงินลงใน เงินออมเพื่อให้ลูกศึกษาต่อต่างประเทศ อาจทำให้คุณเก็บ เงินไว้ใช้ยามเกษียณได้น้อยลง ตัวอย่างทำให้เห็นว่าการ วางแผนการเงินไม่ใช่เรื่องหมูๆ นะครับ แต่อย่างไรก็ตาม ผมขอย้ำว่าสำหรับการวางแผนการเงิน ที่สำคัญที่สุด คือ ต้องลำดับความสำคัญของเป้าหมายให้ได้เราต้องตัดสินใจ (เลือก) ว่าเป้าหมายใดสำคัญที่สุด แล้วดำเนินการตาม เป้าหมายที่ (เลือกแล้วว่า) สำคัญก่อน จากนั้นค่อยกลับมา จัดการกับเป้าหมายรองๆ ต่อไป

โชคดี... เรามีเวลาเป็นตัวช่วยข้อได้เปรียบจากเวลาคือ (จำนวน) เงินจะเพิ่มขึ้นตามเวลาที่ผ่านไป ตัวอย่างเช่น เรา ลงทุนเพียง 10 บาทในกองทุนรวมที่ได้รับการยกเว้นภาษี ให้ผลตอบแทน (เฉลี่ย) ร้อยละ 10 ต่อปี เป็นประจำ ทุกอาทิตย์ในเวลา 10 ปี เงินจะเพิ่มเป็น 9,000 บาท ถ้าลงทุนต่อไปเรื่อยๆ จนครบ 30 ปี ยอดเงินจะเพิ่มขึ้นเป็น 99,000 บาท เลยทีเดียวนะครับ

ทฤษฎีดอกเบี้ยทบต้น

ผมมีเรื่องสมมติมาเล่าให้ฟังกันพอเพลินเรื่องหนึ่ง กาลครั้งหนึ่งมีพี่น้องฝาแฝดคู่หนึ่ง ต่างสนใจลงทุนใน กองทุนรวมที่ให้ผลตอบแทนเฉลี่ยร้อยละ 8 ต่อปีเหมือนๆ กัน แต่คนพี่เริ่มลงทุนตั้งแต่อายุ 20 ด้วยเงิน 20,000 บาท ต่อปี แล้วหยุดลงเงินที่อายุ 30 ส่วนคนน้องเริ่มลงทุนช้ากว่า คือเมื่ออายุ 30 แต่ลงทุนในวงเงินเท่ากัน แล้วส่งเงินไปจนถึง อายุ 65

เชื่อหรือไม่ว่า เมื่อทั้งคู่อายุ 65 เงินลงทุนของพี่สาวมี มูลค่าเงินเพิ่มเป็น 4,280,000 บาท ขณะที่น้องสาวอยู่ที่ 3,450,000 บาท น้อยกว่าพี่สาว 20 เปอร์เซ็นต์ จากตัวเลขนี้จะเห็นว่าการเริ่มลงเงินก่อนนั้นได้เปรียบกว่ามาก เพราะทำให้มูลค่าของเงินเพิ่มขึ้น แต่จะดีมากขึ้นไปอีกถ้า ลงทุนต่อเนื่องไปเรื่อยๆ จนถึงวัยเกษียณเพราะถ้าลงทุน อย่างต่อเนื่องจาก อายุ 20 ไปจนถึง 65 ในวงเงิน 20,000 บาทต่อปี ฝาแฝดคู่นี้จะมีเงินสะสมคนละ 7,500,000 บาท

และนี่คือผลลัพธ์ที่น่ามหัศจรรย์ตามทฤษฎีดอกเบี้ย ทบต้น แล้วเราจะรอช้าอยู่กันอยู่ใยเอาละ เราย้อนกลับมาที่ประเด็นสำคัญในการวางแผน การเงิน อย่างแรกที่ต้องทำให้ได้ ก็คือตัดสินใจว่าอะไรสำคัญ (กว่า) สำหรับคุณความมั่นคง ความสุข จะได้เรียงลำดับ เป้าหมายทางการเงินของเรา (ซึ่งอาจจะแตกต่างกันออกไป) แต่ทั่วไปแล้วก็มักหนีไม่พ้นบ้านหลังใหญ่, เงินสะสมเก็บไว้ใช้ ยามฉุกเฉิน, เงินใช้หนี้, เงินเพื่อดูแลพ่อแม่, เงินจ่ายค่า เล่าเรียนลูกและเงินเก็บไว้ใช้ (เอง) ตอนแก่

รับมือความขัดแย้งอย่างสร้างสรรค์

เป้าหมายทางการเงินช่วยได้มากในการแก้ปัญหาเฉพาะหน้าที่อาจเกิดขึ้น ตัวอย่างเช่น พ่อของเราต้องผ่าตัดหัวใจ ขณะเดียวกันเราก็ต้องจ่ายค่าเล่าเรียนลูก แต่เราก็ยังอยาก เก็บเงินไว้ใช้ตอนเกษียณ สำหรับเราแล้วทุกเรื่องดูจะสำคัญ พอๆ กัน หากอยู่ในสถานการณ์เช่นนี้เราคงต้องลองตอบ คำถามเหล่านี้กันก่อน

เกี่ยวข้องกับสุขภาพหรือไม่: ถ้าเชื่อว่าเงินคือสิ่งนำมาซึ่งความสุขเพื่อสร้างเสริมคุณภาพชีวิตที่ดี (กว่า) ความคิดที่จะเก็บเงินไว้แทนที่จะรักษา ตนเองหรือคนที่เรารัก เป็นความคิดที่ออกจะไม่เหมาะสม เท่าไรนัก มีคนเดือดร้อนบ้างหรือเปล่า: จุดประสงค์ของการเลือกเป้าหมายของเราก็เพื่อความสุข ของเรา แต่ก่อนตัดสินใจเราน่าจะทบทวนดูบ้างว่าสิ่งที่ เราเลือกจะทำนั้นส่งผลกระทบกับคนอื่นอย่างไรบ้าง มีคนเดือดร้อนลำบากจากการตัดสินใจของเราบ้าง หรือเปล่า เพราะเป้าหมายที่ดีที่สุดนั้น ผู้เกี่ยวข้องน่าจะได้รับประโยชน์มากพอๆ กัน ชั่งน้ำหนักผลเสีย: ถ้ามีสองเป้าหมายทางการเงินที่มีผลตอบแทนเท่ากัน แต่เลือกได้เพียงอย่างเดียว แนวคิดในการตัดสินใจ น่าจะอยู่ที่การชั่งน้ำหนักดูว่าเป้าหมายใดให้ผลเสีย มากกว่าคงไม่ต้องบอกนะครับว่า ควรจะเลือก เป้าหมายใดไว้

ทีนี้กลับมาวิเคราะห์สถานการณ์ที่เกิดขึ้นกันใหม่พ่อต้องเข้าโรงพยาบาลเพื่อผ่าตัด แน่นอนต้องใช้เงินมาก ลูกที่รักกำลังจะเข้ามหาวิทยาลัย นี่ก็ใช้เงินแยะ แต่ยังอยาก เก็บเงินไว้ใช้ตอนเกษียณด้วย

จะเลือกทางไหนดี: เพราะไม่หวังพึ่งลูก (ตามประสา พ่อแม่ที่ดี) แถมยังห่วงว่าเงินทุนสำรองเลี้ยงชีพจะไม่พอ เราจึงอยากเก็บเงินไว้ใช้ (เอง) ตอนแก่ แต่ย่อมจะฟังดูไม่ดี และเห็นแก่ตัวเกินไป เราเลยปรับแผนด้วยการกู้เงินเพื่อการ ศึกษาลูก แล้วส่งพ่อเข้าโรงพยาบาลของรัฐที่ถูกว่า (แยะ)

ดูท่าว่าจะลงตัวดี (นะ) : แต่เมื่อย้อนกลับไปดูวิธีคิดที่ แนะนำไว้ทั้งเงื่อนไขเรื่อง “สุขภาพ” และ “ผลกระทบ” เราควรเลือกดูแลพ่อก่อนเป็นลำดับแรก จริงๆ แล้วเราไม่ควร (แม้แต่จะคิด) นำเงินออมทั้งหมด มาทุ่มให้กับเป้าหมายแรก แต่เราสามารถแบ่งเงินมาซื้อหา ข้าวของเครื่องใช้ที่จำเป็นและของที่เราพอใจได้บ้าง แต่ต้อง ระวังอย่าให้กระทบกับเงินส่วนที่เก็บออมไว้เพื่อเป้าหมาย หลัก เราต้องยอมรับว่าเวลาเปลี่ยนแปลงสรรพสิ่ง เวลา เปลี่ยน คนเปลี่ยน ดังนั้นเป้าหมายที่เราตั้งไว้อาจเปลี่ยนไป จากเดิมได้เหมือนกัน เราจึงควร ทบทวนและปรับเปลี่ยน (Update) แผนการเงินของเราอยู่เสมอ

แผนการสู่ปฏิบัติการ

เมื่อเราตั้งเป้า (หมาย) ได้แล้ว คราวนี้มาถึงปฎิบัติการ เพื่อให้ภาระกิจบรรลุเป้าหมาย ซึ่งปกติแล้วหัวข้อสำคัญๆ ในแผนการเงินของเราส่วนมากจะเป็นการล้างหนี้, เก็บเงิน เพื่อค่าเล่าเรียนลูกและจัดสรรเงินออมเพื่อใช้จ่ายยามเกษียณ นี่คือคำแนะนำในการดำเนินการที่น่าจะช่วยได้บ้างนะครับ

ว่าแต่ว่าคุณทราบหรือไม่ว่าคารมคมๆ ของคุณปู่ ปากกว้าง ที่ผมคิดว่าเป็นหัวใจของการบริหารการเงิน ส่วนบุคคล ที่ผมคัดมานั้นอยู่ในเพลงใดของเขา อยากรู้ ผมจะมาเฉลยคราวหน้านะครับ